Wyprodukowany w Indiach, emisje z całej Azji: jak naprawdę wygląda łańcuch dostaw iPhone’a 18

Coraz więcej raportów wskazuje, że montaż iPhone’a 18 przenosi się do Indii. Łatwo więc uznać, że skoro więcej składania odbywa się właśnie tam, telefon staje się bardziej ekologiczny. To jednak zbyt proste. iPhone 18 montowany w Indiach nadal pozostaje efektem złożonego azjatyckiego systemu technologicznego: procesor powstaje w jednym kraju, wyświetlacz i pamięć w innych, a matryce aparatów, ogniwa baterii, płyty główne i minerały pochodzą z kolejnych miejsc.

Etykieta „Assembled in...” mówi tylko o ostatnim etapie, nie o całym produkcie. Apple potwierdziło wyłącznie wydarzenie 9 września 2026 roku, nie znamy więc oficjalnych parametrów iPhone’a 18. Wszystkie liczby poniżej mają charakter raportowany, a nie definitywny. Poniżej pokazujemy, gdzie faktycznie powstaje ślad środowiskowy iPhone’a 18 i dlaczego to ważniejsze niż kraj podany na opakowaniu.

Najłatwiej zauważyć końcowy montaż, bo jest widoczny, stosunkowo łatwy do przeniesienia i błyskawicznie staje się tematem politycznym. Właśnie dlatego przeprowadzka do Indii trafiła na nagłówki. Tymczasem najdroższe i najbardziej złożone procesy dzieją się wcześniej: przy produkcji półprzewodników, wyświetlaczy, pamięci, płytek drukowanych, ogniw baterii i obudów.

Analiza cyklu życia Fairphone’a Gen 6 wykazała, że główna płyta odpowiada za ok. połowę całkowitego wpływu produkcji, z czego znaczną część stanowi wytwarzanie układów scalonych. To dane z innego modelu, ale mechanizm w branży pozostaje podobny: fabryka procesorów znaczy więcej niż śrubokręt na końcu linii. Strategię „Chiny plus jeden” Apple warto więc postrzegać przede wszystkim jako ruch geopolityczny i operacyjny. To, czy przełoży się ona na ślad węglowy, to osobna kwestia, której sama etykieta montażu nie wyjaśnia.

Każdy smartfon ma jednocześnie trzy „adresy”, a każdy z nich odpowiada na inne pytanie. Kraj firmy wskazuje, gdzie powstał projekt i do kogo należy własność intelektualna, w przypadku iPhone’a są to USA. Kraj montażu oznacza miejsce końcowego składania, tu coraz większy udział mają Chiny i Indie, a poza nimi produkcja odbywa się na mniejszą skalę. Źródło emisji obejmuje cały łańcuch komponentów: Tajwan, Koreę Południową, Japonię, Chiny kontynentalne oraz centra pakowania i testowania w Azji Południowo-Wschodniej.

Rozbudowany łańcuch dostaw iPhone’a obejmuje około 2700 części od 187 dostawców w 28 krajach, według danych Apple. Takie zestawienia liczą jednak kraje, a nie skalę produkcji: państwo z jedną niewielką linią testową liczy się tak samo jak kraj z ogromną fabryką baterii. Etykieta mówi więc, gdzie odbywa się montaż końcowy, ale nie zdradza, skąd bierze się największy ślad środowiskowy.

Każdy z typowanych elementów iPhone’a 18 pochodzi z innej części świata. Procesor A20, lub A20 Pro, najpewniej produkowany w 2-nanometrowej litografii, wskazuje na Tajwan, bo tylko tam działają fabryki o tak zaawansowanych możliwościach. Autorski modem Apple C2, który ma zastąpić układy Qualcomm, również musi powstać w jednej z nielicznych światowych fabryk zdolnych do takiej produkcji. W przypadku wyświetlacza OLED i pamięci doniesienia prowadzą do Korei Południowej, gdzie Samsung i SK hynix napędzają globalną produkcję tych podzespołów.

Matryce aparatów kierują uwagę na japoński przemysł optyczny i półprzewodnikowy. Ogniwa baterii i płyty główne na dużą skalę wytwarza z kolei baza elektroniczna Chin kontynentalnych oraz rozproszone centra pakowania i testowania w Malezji, Singapurze, na Filipinach i w Tajlandii. To nie są oficjalne informacje o iPhonie 18, ale właśnie taki układ części powtarzał się w poprzednich generacjach. Jak dotąd nic nie wskazuje, by tym razem miało być inaczej.

Przenoszenie montażu do Indii rzeczywiście rozkłada ryzyko geopolityczne na więcej państw. Jednocześnie procesor A20 w 2-nanometrowej litografii działa w przeciwną stronę: skupia kluczowy etap w garstce superspecjalistycznych fabryk, bo tak zaawansowaną technologię produkcji ma tylko kilka zakładów na świecie. Jeden ruch zwiększa dywersyfikację, drugi wzmacnia zależność.

TSMC, czyli fabryka produkująca zaawansowane procesory Apple, podaje, że proces N2 pozwala osiągnąć do 15% większą wydajność lub do 30% mniejsze zużycie energii, ale nigdy obu korzyści naraz i tylko dla samego układu scalonego, nie całego telefonu. W praktyce ten komponent oznacza więc zarówno realną korzyść dla użytkownika, jak i rosnącą zależność Apple od kilku fabryk oraz ograniczonej podaży. Więcej krajów montażu nie oznacza automatycznie, że najważniejszy etap produkcji staje się odporniejszy na zakłócenia.

Samsung kontroluje znacznie większą część swojej produkcji niż Apple czy Google: własne półprzewodniki, pamięci, wyświetlacze i gotowe urządzenia. Daje mu to większy wpływ na procesy, na przykład funkcja Privacy Display w Galaxy S26 Ultra zależy od własnych technologii, ale oznacza też, że cały ślad węglowy fabryk i procesów trafia bezpośrednio do raportu firmy. Sama dywizja półprzewodników Samsunga odnotowała w 2025 r. ok. 13,8 mln ton CO2 ekwiwalentnego, zakres 1 i 2, w tym emisje gazów takich jak NF3, PFC czy SF6.

Apple i Google zlecają produkcję podzespołów partnerom, dlatego te same procesy przemysłowe trafiają głównie do zakresu 3 emisji, czyli do łańcucha dostaw. Apple raportowało ok. 15,3 mln ton CO2 ekwiwalentnego łącznie z produkcją, transportem i użytkowaniem urządzeń w 2025 roku. W przypadku Google niemal 18,85 mln ton pochodzi głównie z centrów danych oraz serwerowni, a nie z produkcji smartfonów Pixel.

Xiaomi ujawniło tylko 0,333 mln ton bezpośrednich emisji za 2025 r., to ułamek danych w porównaniu z innymi firmami. Coraz większa automatyzacja fabryk Xiaomi rodzi pytanie o źródło energii: można zwiększać wydajność i precyzję, nie informując przy tym, czy produkcja korzysta z czystego prądu. Xiaomi na razie nie pokazuje szczegółowego śladu dla konkretnych modeli.

Żaden z tych wyników nie tworzy rankingu. Model własności może sprawiać wrażenie, że Samsung jest „bardziej emisyjny”, a outsourcing Apple i Google, że procesy przemysłowe znikają z pola widzenia w ich raportach. Sama metodologia rachunkowa nie odpowiada jednak na pytanie, który model zostawia mniejszy ślad.

Coraz więcej iPhone’ów składanych w Indiach i Wietnamie przynosi konkretne korzyści: ułatwia wejście na nowe rynki, zmniejsza zależność od jednego państwa, pozwala obniżyć cła i lepiej reagować na skoki popytu. W Indiach i Wietnamie mieszka łącznie ponad 1,5 mld potencjalnych klientów. Według Counterpoint Indie mogą osiągnąć ok. 26% udziału w światowych dostawach iPhone’ów już w 2026 r., wobec 6% w 2022 r., warto jednak traktować to jako prognozę, a nie pewnik.

Czego te kraje na razie nie zapewniają? Lokalnej produkcji najbardziej zaawansowanych chipów, własnych wyświetlaczy i pamięci oraz miejscowego przetwarzania minerałów na materiały do baterii. Bez tego ślad środowiskowy całego telefonu nie zmienia się zasadniczo tylko dlatego, że zmienia się adres montażu. Nie oznacza to oczywiście, że Indie czy Wietnam nigdy nie przyciągną także dostawców części. Po prostu jeszcze do tego nie doszło i nie warto tego zakładać z wyprzedzeniem.

Pytanie o miejsce montażu prowadzi ostatecznie nie do krajów z fabrykami, lecz do krajów z kopalniami. Według szacunków Amerykańskiej Służby Geologicznej z 2025 r. aż ok. 70% światowego wydobycia kobaltu przypada na Demokratyczną Republikę Konga. Indonezja dostarcza ok. 2/3 niklu. Lit pochodzi głównie z Australii, Chin i Chile. Chiny wydobywają ok. 69% światowych metali ziem rzadkich i rafinują ponad 90% światowego grafitu, galu i magnetycznych pierwiastków ziem rzadkich, według Międzynarodowej Agencji Energetycznej.

Te liczby nie dają gwarancji, skąd pochodzą minerały w konkretnym iPhonie. Pokazują jednak prostą, trudną do obejścia prawdę: zmiana kraju, w którym przykręca się śruby, nie zmienia miejsca wydobycia materiału. Łańcuch zaczyna się w kopalni, potem prowadzi przez rafinerię, produkcję materiałów czynnych, ogniw, części i podzespołów, a końcowa linia montażowa jest tylko ostatnim etapem tej sekwencji.

Apple w 2025 r. raportowało ponad 20 GW mocy w odnawialnych źródłach u dostawców i ponad 38 mln MWh tzw. czystej energii. Brzmi to konkretnie, dopóki nie spojrzymy na strukturę: ok. 55% to certyfikaty, 39% to długoterminowe umowy na zakup energii, a tylko 2% to własna produkcja na miejscu.

Te formy wsparcia nie są sobie równe. Jeśli chodzi o realny wpływ na to, skąd fabryka bierze prąd, najwyżej stoi własna produkcja na miejscu, potem bezpośrednia inwestycja w nowe moce, następnie długoterminowe umowy na zakup z nowych źródeł, dalej certyfikaty powiązane geograficznie i czasowo, a na końcu swobodnie kupowane certyfikaty, bez związku z energią faktycznie dostarczoną do danej fabryki. Certyfikat nie jest fikcją, ale stanowi znacznie słabszy dowód ekologicznej zmiany niż panele słoneczne na dachu zakładu. Samsung stosuje podobny model i opiera się na miksie certyfikatów oraz umów dla swoich fabryk m.in. w Wietnamie, Chinach, Indiach, Turcji i Egipcie.

Apple podkreśla, że transport morski emituje co najmniej o 95% mniej CO2 niż fracht lotniczy, a trasy łączone statek-samolot wypadają lepiej niż samoloty. Nowe opakowania pozwalają przewozić znacznie więcej urządzeń na każdej palecie, czyli mniej pustej przestrzeni w ciężarówkach i na statkach. To realna oszczędność.

Mimo to, według własnych raportów Apple, globalne emisje związane z transportem produktów wzrosły w 2025 r. z ok. 1,95 do 2,37 mln ton CO2 ekwiwalentnego, czyli o ok. 22 proc., mimo optymalizacji opakowań. Mniejszy karton nie zrekompensuje rekordowych wolumenów sprzedaży, jeśli wciąż duża część nakładu leci samolotem. Nie ma jeszcze konkretnej liczby dla iPhone’a 18, dlatego warto patrzeć na pełen kontekst, a nie tylko na nagłówek o opakowaniu.

Czy Apple potwierdziło już iPhone’a 18? Nie. Potwierdzone jest tylko wydarzenie 9 września 2026 r. Według przecieków najpierw na rynek mają trafić modele Pro, a standardowy iPhone 18 może pojawić się dopiero wiosną 2027 r. Wszystkie dane w tym artykule należy więc traktować jako nieoficjalne.

Czy montaż iPhone’a 18 w Indiach oznacza, że jest bardziej ekologiczny? Nie, sam montaż w Indiach tego nie przesądza. To tylko jeden z etapów, a najbardziej emisyjne fazy, czyli produkcja procesorów, wyświetlaczy i baterii, odbywają się wcześniej i w innych krajach.

Który łańcuch dostaw jest najbardziej zrównoważony: Apple, Samsung, Google czy Xiaomi? Same łączne emisje nie dają wiarygodnej podstawy do rankingu. Integracja pionowa przesuwa emisje między kategoriami w rachunkach, ale nie zmienia ich faktycznego poziomu.

Czy ekologiczne deklaracje Apple dotyczące produkcji są rzetelne? Apple raportuje ponad 20 GW mocy odnawialnej w 2025 r. To tyle wiadomo na pewno. Ale 55% tej mocy stanowią certyfikaty, a zaledwie 2% to produkcja na miejscu. Certyfikat daje słabszą gwarancję niż rzeczywista fotowoltaika na dachu konkretnej fabryki.

Ile CO2 można zaoszczędzić, kupując odnowiony telefon? Według francuskiej agencji ADEME to ok. 24,6 kg CO2 ekwiwalentnego i 76,9 kg surowców rocznie przy wydłużonym użytkowaniu, w porównaniu z nowym modelem.

Co byłoby dowodem, że iPhone 18 jest bardziej ekologiczny niż iPhone 17? Zweryfikowany cykl życia konkretnego modelu, pokazujący niższy ślad węglowy niż równoważny iPhone 17 w tym samym ujęciu. Wyższy udział materiałów z recyklingu czy nowy kraj montażu, rozpatrywane osobno, nie są wystarczającym dowodem.